Sztuka bizantyńska (IV – XV wiek n.e.) charakteryzuje się ogólnym odejściem od naturalizmu tradycji klasycznej w kierunku bardziej abstrakcyjnych i uniwersalnych form, z wyraźnym preferowaniem reprezentacji dwuwymiarowych, a dzieła zawierające przesłanie religijne dominują. Jednak już w XII wieku sztuka bizantyńska stała się znacznie bardziej ekspresyjna i działająca na wyobraźnię i mimo to, iż wiele tematów było wciąż wykorzystywanych, w okresie tym występowały różnice w szczegółach.
Chociaż prawdą jest, że ogromna większość zachowanych dzieł sztuki ma temat religijny, może to być wynikiem selekcji w kolejnych wiekach, ponieważ w źródłach bizantyńskich znajduje się wiele odniesień do sztuki świeckiej, a pogańskie tematy z klasyczną ikonografią były wytwarzane jeszcze w X wieku i później.
Używając jasnych kamieni, złotych mozaik, żywych malowideł ściennych, misternie rzeźbionej kości słoniowej i cennych metali, artyści bizantyńscy upiększali wszystko, od budynków po książki, a ich największym i najtrwalszym dziedzictwem są niewątpliwie ikony, które nadal zdobią kościoły chrześcijańskie na całym świecie.
Aleksandar Filev jest znanym macedońskim malarzem i mozaikiem, którego prace były inspirowane sztuką bizantyńską i w swojej kolekcji obrazów ukazuje kluczowe cechy tej sztuki.
Aleksandar Filev urodził się w 1982 roku w Strumicy. Swoją edukację rozpoczął w średniej szkole artystycznej im. Lazara Lichenoskiego w Skopje, a następnie kontynuował na Wydziale Sztuk Pięknych w Skopje, na kierunku malarstwo z konserwacją i restauracją, w klasie prof. Blagoji Manevskiego. Od 2001 roku jest asystentem w otwartym studiu współczesnej mozaiki. Bierze udział w produkcji monumentalnych mozaik w Centrum Pamięci w wiosce Pelince, a także w kilku projektach artystycznych i wystawach zbiorowych.
Jego prace można znaleźć w wielu prywatnych i państwowych kolekcjach oraz instytucjach, w tym w Międzynarodowej Kolonii Artystycznej w Strumicy, Muzeum Współczesnej Mozaiki w Bracciano we Włoszech, a także jako rozwiązania mozaikowe dla kilku obiektów sakralnych.
Filev pracował nad kolekcją malarską „Cierpienie”. Według niego, rysując postać z kolorów wylanych na białym płótnie, uzyskał skojarzenie z wizerunkiem Jezusa. Od tego momentu rozpoczął prace nad tym cyklem obrazów, które maluje w różnych wariantach w dużych formatach, w ekspresyjny sposób, w którym można poczuć jego cierpienie, ból w oczach i torturę.
Gdy zobaczysz Matkę Bożą i inne przedstawienia Jezusa w jego zbiorze prac, można rozpoznać ikono-osobową bizantyjską reprezentację Matki Bożej, opowiedzianą w jego artystycznym języku. Wpływ dziedzictwa bizantyjskiego na naszą tożsamość ontologiczną jest głęboki. Dlatego Filev uwielbia malarstwo bizantyjskie. Zawsze było inspiracją dla wielu malarzy, ale jego prace nie są namalowane w kanoniczny sposób. Stara się w swoim autentycznym stylu malować Matkę Bożą, Jezusa czy jakąkolwiek religijną scenę, wciąż wplatając cechy sztuki bizantyjskiej w tle.
Pracuje nad swoją najnowszą kolekcją od 2020 roku, która obejmuje prace w dużych formatach. Do tej pory namalował około 40 dzieł, ale jeszcze nie nadszedł czas na wystawę, ponieważ ma wciąż wiele do powiedzenia. Oczywiście, następna wystawa odbędzie się z tymi najnowszymi pracami.
